Mümtaz Turhan

Mümtaz Turhan

Mümtaz Turhan

1908 (Horasan Köyü, Erzurum) – 1 Ocak 1969

Milliyetçi-Muhafazakâr olarak bilinir. Ziya Gökalp çizgisinde ilerlemiştir. Amerikan sosyolojisinden etkilenmiş ve anti-kominist bir tutum sergilemiştir.1950 ’li yıllarda toplumsal değişme, batılılaşma konusunda öne çıkan ve döneme egemen olan zihniyeti temsil eder.




Doktorasını Frankfurt Üniversitesinde psikoloji dalında yapmıştır. 1944 yılında Cambridge üniversitesinde ikinci doktorasını tamamlamıştır. Ona göre, bugün bir dünya uygarlığı haline gelmiş olan Batı karşısında Batılılaşmaya ihtiyaç var mıdır, yok mudur gibi bir sorular anlamsızdır. Batılılaşmak (garplılaşmak) kesinkes zorunludur. Batı medeniyetinin ana unsurları bilim, teknik, insan haklarını teminat altına alan hukuk ve hürriyettir. Hakiki Batılılık ise bu prensiplere bağlılıktır.

 

Kültürel değişme, bir toplumun gelişmesinin en önemli göstergesidir ve bir toplumun düzeninin bir tipten başka bir tipe doğru dönüşmesini sağlar. Birbirinden farklı iki kültürün karşılaşmasıyla başlayan kültürel değişme, dominant kültüre doğru gerçekleşir. Turhan ‘ın önerdiği değişim serbest kültür değişmesidir. Zorunlu kültür değişmeleri karşıtını üretirken, serbest kültür değişmesi, kişilerin kendi çıkarlarını gözeterek kendiliğinden benimseyip kabullendikleri değişimdir. Bir grup veya topluluğun başka kültürlerden belirli unsurları aynen almasını; alıntı olarak tanımlamıtır. “Kültür Değişmeleri” isimli kitabında kültür, medeniyet, teknoloji ve değişim kavramlarını incelemiştir. Kültür değişmelerinin niteliğini ise Frederic Bartlett ‘in “Psikoloji ve İlkel Kültür” isimli kitabından yola çıkarak tartışmıştır.

 

Eserleri:

Kültür Değişmeleri, Sosyal Psikoloji Bakımından Bir Tetkik – (1951)
Maarifimizin Ana Davaları ve Bazı Hal Çareleri – (1954)
Garplılaşmanın Neresindeyiz – (1956)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir