MANTIK

Mantık biliminin kurucusu Aristoteles ‘tir. Tümdengelim yöntemini Tasım (kıyas) çıkarımlarıyla benimsemiş ve kullanmıştır.

Kavram: Bir objenin zihindeki tasarımıdır.

Önerme: En az iki terimden oluşan, doğruluk değeri taşıyan ve yargı bildiren cümleye denir.

Yeterli Neden İlkesi: İlk defa Leibniz tarafından akıl yürütme ilkesi olarak sayılan bu ilkeye göre; Bu ilke yeterli neden olmadıkça hiçbir olgunun mevcut, hiçbir yargının doğru olmayacağını ifade eder.

Evrendeki her şeyin, tüm nesne, olay, değişme ve nedenlerin, birbirleriyle zorunlu bir ilişki içinde bulunduklarını, söz konusu ilişki için birbirlerine ihtiyaç duyup, birbirlerine bağımlı olduklarını, olduklarından başka türlü olamayacaklarını ve bütün bunların bir nedeni olduğunu savunan ilke.

Özdeşlik ilkesi A, A dır şeklinde.
Çelişmezlik ilkesi A, A olmayan değildir şeklinde.
Üçüncü halin imkânsızlığı ilkesi A ile A olmayan arasında üçüncü bir hal yoktur şeklinde,
Yeterli neden ilkesi hiçbir yargı yeterli neden olmadan doğru değildir şeklinde kısaca ifade edilebilir.

AKIL YÜRÜTME YÖNTEMLERİ

Tümdengelim (Dedüktif Akıl Yürütme): Genelden özeli çıkarsayan akıl yürütme biçimidir. Bilgimizi arttırıcı değil, elde olan bilgileri çözümleyici bir yöntemdir.

Tümevarım (İndüktif Akıl Yürütme): Öncüllerden tümel veya tikel bir sonuca varılır. Yani sonuç, öncüllerle sınırlı kalmayarak, öncülleri aşan bir bilgiye bizi götürür.

Benzetiş (Analoji): Bazı yönlerden benzeyen nesnelerin başka yönlerden de benzeyeceği varsayımıdır.

Porphyrios: Beş Tümeli İsoloji isimli eserinde incelmiştir.

 

Bir Cevap Yazın

yada

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir