İletişim Sosyolojisi

İletişim: Bilginin fikirlerin, duyguların, becerilerin vb.nin simgeler kullanılarak ya da sözle iletilmesidir.Toplumdaki iş bölümünü düzenler. 20. yy ‘ın başlarında ABD ‘de iletişim araştırmaları başlamıştır.1980 ‘li yıllarda iletişim endüstrisinin yapılan yatırımlarla büyümüş ve stratejik sektörler arasına yerleşmiştir. İlk iletişim uydusu uzaya 1962 yılında gönderilmiştir.

Enformasyon: iletişim kurma, danışma, arada bir bağ kurma, karşılıklı fikir alışverişlerine bulunma, haber alıp verme işi.

Devingenlik: İletişimin süreç özelliği gösteren bir edim olmasını sağlayan özelliktir.

İletişim Süreçleri:

  • Kaynak: İletişimi başlatan konuşan, yazan; bir duygu, düşünce, haber veya enformasyonu anlaşılır şekilde dışa vuran veya dile getiren taraf
  • Mesaj: İleti
  • Hedef: Alıcı
  • Kanal: Sinyali taşıyan şey (radyo dalgaları,ses dalgaları,ses telleri,sinir sistemi vb.)
  • Araç: İletişim Araçları (Tv, radyo, cep telefonu vb.)

Kod: Yazılı olmayan ve uzlaşımsal şekilde göstergelerin nasıl kullanılması gerektiğini anlatan kurallar bütününe denir.

Mit: Bir kültürün, gerçekliğin ya da doğanın bazı görünümlerini açıklaması veya anlamasını sağlayan öyküye denir.

Gösterge: Kendisinden başka bir şeyi temsil eden veya imleyen şeydir.

Simge: Herhangi bir şeyi temsil eden ama onunla doğal bir ilişkisi olmayan sembollerdir.

Propaganda: Çok sayıda insanın düşünce ve davranışlarını etkileme amaçlı olarak yapılan ikna çalışmalarıdır.

Post Cahil: İmgeye dayalı yeni kültürel alanda gerçeklik algısı yanılsamalarla dolu ve dağıtılmış bilişe sahip olan kişi

Hipergerçeklik:  Mobil iletişim aygıtları ve internet aracılığıyla bağlantıda kalınan bir gerçeklik durumudur.

Hipermetin: Resimleri, metni ve sesleri birbirine bağlayan sistemdir.

Dijital Uçurum:  Farklı toplum kesimlerinin yeni iletişim teknolojilerine erişiminde ve etkili kullanımında ortaya çıkan eşitsizlik

Ağlaşmış Bireyselcilik: Dünya üzerinde giderek daha fazla bireyin kişisel tercihleri ve kendi yönelimleri doğrultusunda birbirlerine bağlanarak geleneksel örgütlenme ve cemaat yapılarının çözülmeye uğrattıkları bir iletişim modelini tanımlamak için kullanılan kavram

Hipodermik Şırınga – Sihirli Mermi – Güçlü İğne: Medya izleyicileri sorgusuzca her şeye inanan, pasif, çaresiz, kişiliksiz, hiçbir politik tercihi olmayan bir hedef gibi düşünülür.

İşlevselci Yaklaşım: İletişimin amacı toplumda uyumu yükseltmektir.

Sofist Yaklaşım: Dil, insanın duygularının bilinçsiz anlatımlarına dayalı olarak ortaya çıkmış ve gelişmiştir.

Frankfurt Okulu: Ya da diğer bir deyişle eleştirel teori 2. Döneminde ilgisini kültür ve medyaya vermiştir.Walter Benjamin, Teodor Adorno, Herbert Marcuse, Max Horkheimer bu okula mensuplardır.

Eleştirisel Paradigma: İletişim olgusu “anlam nasıl üretilir” sorusuna cevap arayarak açıklamaya çalışmıştır.

Eleştirel Medya Çalışmaları: Medyayı toplumdaki iktidar ilişkileri bağlamında analiz etmeye yönelen iletişim çalışmalarıdır.

Kültürel Çalışmalar: Anlamlandırma pratiği, hegemonya ve ideolojinin birlikte toplumda tahakküm kurduğunu öne süren yaklaşım

Teknolojik Belirlenimcilik: Bireysel toplumsal ve kültürel değişimde teknolojinin öncü ve belirleyici rolü olduğunu ileri süren yaklaşım

Kartezyen Perspektifçilik: Gözün sunduğu algı dışındaki duyusal algılara da önem verir.

Elektrikli Telgraf: 1937 ‘den sonra ABD ve Avrupa’da öncelikle iç iletişimde kullanılmaya başlanmıştır

Yazının İcadı: Yerleşik düzene geçmenin, kent hayatını kurmanın ve tapınakların muhasebe işlemleri ve diğer topluluklarla ticari ilişkileri düzenleme ihtiyacı nedeniyle geliştirilmiştir.

Takvim-i Vekayide: Osmanlı İmparatorluğu döneminde yayın hayatına başlayan ilk Türkçe gazetedir.

Avisa, Relation oder Zeitung: 1609’da Strasbourg ’da, Almanca olarak haftalık yayınlanan ilk gazetedir.

HAVAS: Dünya üzerinde ticari amaçla kurulan gerçek anlamdaki ilk haber ajansıdır.

Balgat Araştırmaları: D.Lerner ‘ın yönettiği batıya uyum sağlamak için radyo iletişim aracının kullanımıyla ilgilidir.1958 yılında The Passing of Traditional Society: Modernizing the Middle East (Geleneksel toplumu geride bırakmak: Ortadoğu’da modernleşme) başlığı altında yayınlanmıştır.

Uluslararası İletişim:  Belirli bir coğrafyada birbirinden uzakta yaşayan ve farklılıklar gösteren insan toplulukları arasında var olan haber ve bilgi akışkanlığı ve bu insan topluluklarının daha geniş bir insan topluluğuna ait oldukları bilincini yaratan ve içinde yaşanılan coğrafyayı toplumsal olarak kurgalamalarına olanak tanıyan bir yapıdır.  Uluslararası iletişimdeki dönemler başlangıçtan ikinci dünya savaşına kadar olan dönem ikinci dünya savaşının bitiminden yeni dünya düzenine geçiş dönemi kamu işletmeciliğinin yaygınlaşması yeni uluslararası bağımlılık ilişkileri ve başkaldırılar yeni dünya düzeni ve küreselleşmedir.

II. Dünya Savaşı Sonrasını Şekillendiren Faktörler:
  • Başkaldırılar
  • Soğuk savaş
  • Kamu işletmeciliğinin yaygınlaşması
  • Yeni uluslararası bağımlılık ilişkileri

Etkin Talep: II. Dünya Savaşı sonrası dönemin ekonomik programında temel alınan Keynesyen teorinin temel kavramı

Halkın Tercihi: İki aşamalı akış hipotezidir. P. Lazarsfeld tarafından geliştirilmiştir.

Yeni Dünya Düzeni Bileşenleri:
  • ABD’nin tek süper güç haline gelmesi
  • Askeri blokların yerini ekonomik blokların alması
  • Enformasyon teknolojilerindeki gelişmeler
  • Eski Sovyet etki bölgesinin kapitalist sistemle bütünleşmesi

Kültür Endüstrisi: Adorno ve Horkheimer tarafından yeni toplumsal denetim biçimleri ve kapitalist topluma rıza üretmenin aracı olarak tanımlanan kavram.

ÖN OKUR-YAZAR TOPLUMLAR:
  • Sümerler
  • Mısırlılar
  • Hititler
  • Çinliler
BASIN KANUNLARI:
  • 1909’da kabul edilen, 1881 tarihli Fransız Basın Kanunu örnek alınarak hazırlanan Matbuat kanunu
  • 1931 tarihli Matbuat Kanunu
  • 1950 tarihli Basın Kanunu
  • 1961 Anayasası Türkiye’de ilk kez “Basın hürdür, sansür edilemez” ilkesi yer almıştır.
  • 2004 tarihli Cumhuriyet döneminin üçüncü ve son basın kanunu basın özgürlüğü; bilgi
    edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerecek şekilde
    tanımlamıştır.

Görsel Kültür: İnsanı kendi farkındalığının farkında olan bir varlık haline getirir.

Apparatgeist: Katz ve Aakhus; mobil telefonların, bu teknolojiyi kullanan farklı bireyler ve toplumlar arasında, uzamdan bağımsız, ortak bir zaman algısına dayalı, yeni ve evrensel bir anlayışın gelişmesine öncülük ettiğini ileri süren kuramdır.

 

Katkıda Bulunan İsimler:

Peterson: Basını yedi maddede eleştirmiştir.
  • İktidarı kendi amaçları için kullandığını, medya patronlarının özellikle politik ve
    ekonomik konularda kendi görüşlerini yaydıkları
  • Basının büyük flirketlerin hizmetinde olduğu ve reklam sektörünün editöryel bağımsızlığa yer vermeyecek şekilde denetimi elinde tuttuğu
  • Sosyal değişime direndiği
  • Sansasyonel haberlerin ve eğlencenin yayın içeriklerinde daha çok yer edindiği
  • Kamu ahlakını tehlikeye attığını
  • İnsanların özel hayatlarına saldırdığı
  • Belirli bir sosyo-ekonomik sınıfın kontrolünde olduğu

H. Laswell: Kitle iletişiminin doğrusal olarak işlediğini savunur. Güçlü etkiler döneminde medyanın etkisini ifade etmek için kullanılan Hipodermik Şırınga ve Sihirli Mermi Modelini geliştiren Yapısal İşlevselci kuramcıdır. Dünya Savaşında Propaganda Teknikleri (Technicques in the World War)adlı kitabı yazmıştır.

John Milton: 1644 ‘de adını mitolojiden alan Areopagitica “İngiltere Parlamentosu’na Sansürsüz Basım Hakkında Söylev” i yazmıştır. Basın özgürlüğünü savunan liberallerdendir.

John Locke: Basın özgürlüğünü savunan liberallerdendir. İnsanların rızası ile kurulan devlet, onların yaşam, özgürlük ve mülkiyet haklarını ihlal edemez, aksi durumda insanların da buna direnme hakkı vardır.

John Stuart Mill: On Liberty  “Özgürlük Üzerine” kitabının yazarıdır. Düşünceyi açıklama ve basını 4. güç olarak açıklamıştır.

Marshall McLuhan: Ortaya çıkan her yeni iletişim biçiminin insanın duyu organlarının teknolojik genişlemesinin bir sonucu olduğunu söyleyen ünlü iletişim bilimcidir.Fonetik alfabenin bulunmasından sonra kabile çağından edebiyat çağına geçildiğini savunur.

Manuel Castells: Arkadaşlarıyla yaptığı çalışmalara göre mobil iletişim teknolojilerinin dünya üzerine yayılımını doğrudan etkileyen etken Ekonomik Etkenler dolaylı olarak etkilenler Endüstriyel etkenler, Sosyokültürel etkenler ve Hükümet politikalarıdır. Dünya, ileri iletişim teknolojileri sayesinde ağ toplumuna doğru küresel bir dönüşüme tanıklık ederken,söz konusu teknolojilere uzak kalan ve küresel toplumdan dışlanan toplulukların teknolojik bir Dördüncü Dünya’nın oluşmasına neden olduğunu ileri sürmüştür.

Neil Postman: “Televizyon: Öldüren Eğlence” kitabında bir eğlence aracı olarak önerilen televizyonun bireylerin ve toplumların yaşamında olumsuz ve kalıcı izler bıraktığını ileri sürer.

Joshua Meyrowitz: Televizyon kültürünün yetişkinlerin dünyası ile çocukların dünyası arasındaki ayrımı ortadan kaldırdığını ve bu durumun çocukluğun yok olmasına neden olduğunu ileri süren kuramcı

R.Barthes: Anlam üretiminin iki aşamada inceler.
1-) Düz Anlam
2-) Yan anlam

Stuart Hall: Medya metinlerini okuma üzerine yaptığı çalışma kapsamında; metni oluşturanlar tarafından amaçlanmış ve hegamonik ideolojileri destekleyen okuma hakim okumadır. İdeolojinin yeniden keşfiyle eleştirel medya çalışmaları yeniden şekillenmiştir.

George Gerbner: Kültürü medya üzerinde anlamaya ve analiz etmeye çalışırken içerik çözümlemesi yöntemini kullanmıştır. Pensilvanya Üniversitesi Annenberg İletişim Okulu’nda 1960’larda başlayan ve çok uzun süre devam eden “Kültürel Göstergeler” projesinin amacı televizyonda yaratılan dünyayı özellikle bu dünyadaki şiddetin miktarını saptamak

Dallas Smythe: Ekonomi politik yaklaşım çerçevesinde çalıştığı alan i

Jean Baudrillard: Hiper-gerçeklik (üst gerçeklik) kavramını sosyolojiye kazandıran ve bunu Simülasyon (gizleme) kavramıyla açıklayan kuramcıdır. Simulakrlar ve Simulasyon (1981) kitabının yazarıdır. Matrix filmine ilham kaynağı olmuş, fakat film de isminin geçmesi teklifini red etmiştir. Tıpkı post-modern bir görüşe sahip olduğunu red ettiği gibi. Baudrillard, tüm kavramların anlam zedelenmesine uğrayarak içe patladığını (implosion) belirtir.

C. S. Pierce: Göstergeleri 3 ‘e ayırmıştır. Görüntüsel, belirtisel ve simge

Poul Lazarsfeld: Yönetimsel ve Eleştirel iletişim Araştırması Üzerine Düşünceler adlı makalesi iletişim alanında eleştirel yaklaşım ile liberal yaklaşım arasındaki ilk ayrışmaların ve çatışmaların temelini atmıştır.

Raymond Williams: Teknolojinin, içinde üretildiği, kullanıldığı ve tüketildiği toplumsal, kültürel ve politik bağlam içerisinde irdelenmesi gerektiğini vurgulayan ve televizyona dair kültürel çözümlemeleriyle tanınan kuramcıdır.

Richard Hoggard ve Raymond Williams: Birmingham Kültürel Çalışmalar Merkezi adıyla bilinen kültürel çalışmaların kuramsal temelini atmışlardır.

Cemal Bali Akal: Siyasi iktidarın cinsiyeti çalışmasında, kadınla erkek arasındaki ilişkinin bir iktidar ilişkisi olduğunu savunur.

Elisabeth Noelle-Neumann: Küçük gruplarda ve toplumda oydaşmadan sapan bireylerin dışlanma ile tehdit edildiğini öne sürmüş bu olayı Suskunluk Sarmalı olarak kavramlaştırmışlar.

Turner: Kültürel Çalışmaların güçlü yanları anlamın iktidar ve toplumsal yapı ile olan bağlarının açık kavranışıdır.

Vincent Mosco: Ekonomi politik yaklaşımın temel ilgi alanlarından biri de deregülasyondur.

Hitler: Savaş zamanı sözcükler birer silahtır

Jurgen Habermas: “İletişimsel Eylem Kuramı” adlı çalışmayı yapan Frankfurt Okulu üyesidir. Kitle medyasını, demokrasinin saptırılması ve akılcı tartışmaların gerçekleşebileceği koşut alanların oluşturulmasını bir DÜŞ olduğunu öngörmüştür.

SORU CEVAP

6 üzerine düşünceler “İletişim Sosyolojisi

  1. zehra

    bu özetler kaç üniteyi kapsıyor tüm ünitelerin toplam özetlerini sayfada nasıl bulabiliriz. yardımlarınızı rica ederim

    1. admin Yazının Yazarı

      Özetler tüm kitabı kapsıyor. Vize veya Finallerde geçmiş dönemlerde çıkmış olan bütün soruların ders kitabında geçtiği bölümler incelenerek özeti çıkarıldı.

      1. zehra

        baktığımda 5. ünite ve sonrasını göremedim özetin içinden, ya da ben ayıramadım anlamadım aydınlatırsanız sevinirim, teşekkürler

        1. admin Yazının Yazarı

          Haklısınız vize ağırlıklı hazırlanmış bu ders. İlgileniyorum konuyu geniş kapsamlı düzelteceğim.

          1. admin Yazının Yazarı

            Ders geniş kapsamlı düzenlenmiştir. Tüm üniteler ve ünite özet videoları, soru cevap bölümü eklenmiştir.

Bir Cevap Yazın

yada

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir