Hukuk Sosyolojisi

Norm: Toplumsal hayatta yapılması istenen ve istenmeyen davranışları gösteren kurallar.

Toplumsal gerçeklik: İnsan tarafından yaratılmamış ama insanı etkileyen gerçekliktir.

Formel Kurallar: Hukuk Kuralları

İnformel Kurallar: Normlar

Hukuk: Toplumsal hayat üzerindeki örgütlü kamusal kontrol,bireylerin kendi eylem ve etkinliklerini düzenleyebilecekleri bir çerçeve oluşturur

Hukuk bilimi: Belli bir toplumdaki mevcut hukuksal kavramların,kuralların ve örgütlerin oluşturduğu bütüne pozitif hukuk düzeni, bu düzeni incelemeye çalışan bilim dalına ise hukuk bilimi denir.Toplum hayatında kişilerin gerek birbirleriyle gerekse toplumla ilişkilerini düzenleyen ve uyulması gereken kurallar bütününe denilir.

Hukuk Sosyolojisi: Hukuku toplumsal yapıyla ilişkisi ve etkileşimi çerçevesinde ele alıp inceleyen bilim dalıdır.Hukuk sosyolojisinin hukuk araştırmasının merkezi meselesi Etkinliktir.

Yargılama: Hukukun etkinliğinin saptanmasında soyut normatif düzenlemenin görünür hale gelmesini sağlar.

İktidar: Hukuka vücut verme potansiyeline sahip yapı

Thesmoi: Antik Yunanda Sözlü Yasa

Nomoi: Antik Yunanda Yazılı Yasa

Ius Civile: Yurttaş Hukuku MÖ 753 yılından MÖ 150 yılına kadar geçen süre içinde Roma’da geçerli olan hukuk

Laik: Dinsel bir sıfatı veya görevi olmayan kimseleri ifade eder. Orta Çağ Hıristiyan dünyasında, kilisede ve manastırlarda dinsel sıfatı ve görevi bulunanları ifade etmek
üzere ruhban sözcüğü kullanılırken, böyle bir sıfatı veya görevi olmayanları nitelendirmek için laik sözcüğüne başvuruluyordu.

Bürokratik Örgüt: Belli amaçlar için kurulmuş ve açıkça tanımlanmış kurallar çerçevesinde işleyen hiyerarşik yapılı organizasyon

Eskilik ve Muteberlik: Orta Çağ hukuku için önem taşıyan temel iki nitelik

Emir veren – İtaat Eden: Sosyolojik anlamda bir iktidar ilişkisinin tarafları

Orta Çağ Sona Ermesinin Nedenleri:

  • Ekonomik ve toplumsal bir sistem olarak kapitalizmin yaygınlaşması
  • Rönesans ve Reform hareketlerinin başlaması
  • Mutlak monarşinin gelişmesi
  • Okur-yazarlığın artması

sozlesme

Toplumsal Sözleşme Teorisi: İnsanların toplum haline gelmeden ve bir devlet kurmadan önce bir “doğal yaşama hali”nde bulunduklarını söyler.

Doğal Hukuk: İnsanlar tarafından konulan kuralların insan aklı, insan doğası ya da Tanrısal düzen aracılığıyla elde edilen doğal hukuk ilkelerine, bir başka deyişle, adalete uygun olması gerektiği fikrini savunan bir hukuk okuludur.Adalet kavramını merkezinde incelemeler yapar.

Yaşayan Hukuk: Normatif hukuksal düzenleme olsun ya da olmasın, toplumsal düzende var olan, hatta varlığı aynı zamanda toplumsal düzenin de varlık koşullarından biri olan, toplum üyelerinin kendisine etkin bir şekilde uyum gösterdikleri hukuka denilir.(Eugen Ehrlich)

Hukuksal Pozitivizm: Hem varsayımsal bir sosyal sözleşme fikrine ve ne oldukları belirsiz doğal adalet ilkelerine karşı çıkar.Hukuksallığın yegâne ölçütü yürürlüktür.

  • İradeci Hukuksal Pozitivizm: Temsilcisi John Austin ‘e göre hukuk, egemenin iradesiyle konulmuş kurallar düzenidir.
  • Normativist Hukuksal Pozitivizm: Temsilcisi Hans Kelsen ‘e göre hukuk düzenini, normların belli bir hiyerarşi içerisinde sıralanmasıdır.

Tarihsel Hukuk Okulu: Hukukun tarihsel süreçte halkın ruhundan doğarak örf ve adet kuralları şeklinde ortaya çıktığını öne sürer.

Tarihi Hukuk Kanunları:

  • Urukagina Yasaları: M.Ö. 2400 yıllarında Sümer Devletlerinden Lagaş ’ta hüküm süren kişinin adını taşıyan hukuk kurallarıdır.
  • Hammurabi Kodu: MÖ 1780 yılında hüküm süren Babil Kralı Hammurabi’nin adını taşıyan hukuk kodudur.
  • Oniki Levha Kanunu: MÖ 462 yılında Roma’da ortaya çıkmıştır.
  • Drakon Yasaları: MÖ 621 yılında Antik Yunanda ortaya çıkmıştır.
  • Solon Yasaları: Antik Yunanda ortaya çıkmıştır.

Katkıda Bulunan İsimler:

themisThemis: Antik Yunan’da ilahi kanun ve düzen tanrıçası

Romalı Hukukçular: Nerede bir toplum varsa, orada hukuk vardır.

images

Iustinianus (Justinianus): MS 527-565 yılları arasında hüküm süren Bizans İmparatoru; Klasik Dönem Hukuku ‘nu yeniden geçerli kılmaya ve zamanının sosyo-ekonomik ihtiyaçlarını karşılayacak bir hukuk düzeni kurmaya çalışmıştır.

Durkeim: Hukuku,görünür olmayan ahlaki durumun görünebilir bir indeksi olarak nitelendiren düşünür.Sosyolojinin konusu olarak “toplumsal olgu” kavramını kullanarak hukuku incelemiştir.

Weber: Klasik sosyolojik yaklaşım tarzıyla hukuk kurallarına ve mekanizmalarına verilen önemin kapitalizmin gelişmesinde etkili olduğunu ileri sürmüştür.

Marx: İnsanların üretim sürecinde sadece üretim ilişkilerine girmediklerini, aynı zamanda hukuksal normları ve ideolojiyi de yarattıklarını dile getiren düşünür.

Montesquieu: Önce kişileri inceledim; kanunlarla geleneklerin o sonsuz değişikliği içinde, onların yalnız kendi keyif ve isteklerine göre yönetilmediklerini anladım.

Beccaria: Klasik Kriminoloji Okulunun kurucusudur. İnsan doğasından hareketle bir toplumsal sözleşme teorisi temelindeki görüşleri ile suç ve ceza konusundaki düşüncelerind Montesquieu ve Voltaire ‘den etkilenmiştir.

İbn-i Haldun: Mukaddime adlı kitabı yazmıştır.Teorisinde asabiyet kavramını öne çıkaran ve göçebe toplum ile yerleşik toplum ikiliğini incelemiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir