Çoklu Zeka Kuramı – CQ

Fazla uzak olmayan bir geçmişte; 1983 ‘de Howard Gardner tarafından ortaya atılan ve deneylerle doğruluğu kanıtlanmış kuram. Bu kurama göre zekanın tek bir boyutta olmadığı aksine her bireyin farklı derecelerde, çeşitli zekalara sahip olduğunu öne sürüyor. Bunun da kişilerin öğrenme biçimlerini, ilgi, yetenek ve eğilimlerini açıkladığını vurgulayarak eğitimcilere, bu teorinin temel prensiplerini yaratıcı biçimde kullanıp, her bir öğrencinin bireysel farklılıklarına değer veren ve bunları güçlendiren programlar hazırlayabilmeleri için olanak sağlıyor.

Çoklu Zeka Kuramına Göre Kişisel Zeka Yetenekleri:

  • MANTIKSAL – MATEMATİKSEL (Logical Mathematical)
    Bu alan mantık, soyutlamalar, nedenleme, numaralar ve eleştirel düşünmeyle ilgilidir. Örneğin, kuram çarpma işlemini kolayca öğrenen bir çocuğun, bu görevde zorluk yaşayan bir çocuğa göre daha zeki olduğunu söylemez. Basit çarpma işlemlerinde uzmanlaşmak için zaman harcayan bir çocuk çarpma işlemini farklı bir yolla öğrenebilir.
  • GÖRSEL – MEKÂNSAL UZAYSAL (Visual Spatial)
    Bu alan görsel-uzamsal yargılar ve zihnin gözüyle görselleştirme yeteneğiyle baş eder. Bu zekâ türüne uygun olan meslekler artist, tasarımcı ve mimarlıktır. Uzamsal zekâya sahip bir insanın yap-boz oyunlarında da iyi olduğu görülmektedir.
  • DİLSEL – SÖZEL (Verbal Linguistic)
    Bu alan kelimelerle konuşma veya yazma becerisiyle ilgilidir. Yüksek sözel/dilsel zekâya sahip insanlar için kelimeleri ve dilleri öğrenmek kolay gelir. Okuma, yazma, hikayeler anlatma ve kelimeleri tarihleriyle birlikte hatırlamada iyidirler. Okumaya, not tutmaya, dersleri dinlemeye ve öğrendiklerini tartışmaya eğilimlidirler. Sözel/dilsel zekâya sahip kişiler yabancı dilleri çok kolay öğrenebilmektedir.
  • RİTMİKSEL – MÜZİKSEL (Musical Rhytmic)
    Bireyin müzikle, müziksel ve ritimsel formlarla kendini ifade edebilme, müzik ritimlerini algılayabilme yetenekleridir.
  • BEDENSEL – KİNETİKSEL (Bodily Kinesthetic)
    Bir ürünü ortaya koymak, bir problemi çözmek, kendini ve duygularını ifade edebilmek için vücudun bir bölümünü veya tamamını kullanabilme yeteneğidir.
  • İÇSEL – KİŞİSEL (Self İnterpersonal)
    Kişinin kendisi hakkında sahip olduğu gerçek bilgi ve anlayış ile uyumlu davranışlar sergilemesi ve kendisini tanıma yeteneğidir. Bu zekâ alanı gelişmiş bireyler kim olduklarını, olumlu ya da olumsuz yanlarını, hissettikleri duyguların nedenlerini belirler.
  • SOSYAL – KİŞİLER ARASI (People İnterpersonal)
    Bireyin çevresindeki kişilerin isteklerini, duygularını ve ihtiyaçlarını anlama, yorumlama ve kişilerle etkili iletişim kurabilme yeteneğidir.
  • DOĞASAL (Naturalist)
    Doğayı tanıma ve anlama, yaşayan canlıları tanıma, doğanın dengesini anlama ve canlıları sınıflandırma yeteneğidir.
  • VAROLUŞSAL – HİSSEL (Existential)
    Bazı çoklu zekâ kuramı savunucuları ruhsal veya dini zekâyı olası bir zeka tipi olarak önerdi. Gardner ruhsal bir zekânın varlığını kabul etmese de, “varoluşsal” zekânın yararlı bir yapı olabileceğini belirtti. Varoluşsal zekânın hipotezleri ise eğitim araştırmacıları tarafından keşfedilmiştir.
  • AHLAKSAL
    Gardner yetenek kelimesinin yerine zeka kelimesini kullanmıştır. Ahlâk zekâsı’nın da 10. boyut olmaya değer olduğunu belirtmektedir.

Eğitim öğretime hâlâ tam olarak yerleşmemiş olan bu kuram:

Herkesin kendi öğrenme becerisine göre zeki olduğunu ve IQ gibi kısıtlı testlerle gerçek zekanın ölçülemeyeceğini söyler.

Eğitim araştırmacılarımız Çoklu Zeka Kuramına göre hazırladığı günlük çalışma planlarında; her öğrenci kendi zeka yapısına göre değerlendirilip ona göre eğitim ve yönlendirme yapılması gerektiğini vurguluyor. Her ne kadar şu an için zaman ve imkânların elverişsizliği nedeniyle pek kolay olmasa da eğitim sistemimize bu kuramın uygulamalı olarak girmesinin gerekliliğini vurguluyorlar. Fakat 10 zeka yeteneğinin de zaman zaman değişkenlik gösterdiğini, kişinin zeka yeteneklerini kullanmada bir ceylan gibi sekerek ilerlediğini belirtiyorlar.

 

28 Ocak 2017 Sosyoloji Grup Çalışması

Bir Cevap Yazın

yada

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir